Büyükelçi Ender Arat Galatasaray Lisesi ve Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunudur. 1973 yılında Dışişleri Bakanlığına girmiş ve Halep Başkonsolosluğu, Buenos Aires Büyükeliçiliği, Brüksel’de AB Daimi Temsilciliği, Bonn Büyükelçiliği ve Büyükelçiliği açmak üzere Kişinev’de çalışmıştır. Müteakiben Cumhurbaşkanı Özel Kalem Müdürü (1996-1998), Budapeşte Büyükelçisi (1998-2002), Başbakan’ın Dışişleri Başdanışmanı (2002-2004), Dışişleri Bakanlığında Ekonomi ve Kültür İşlerinden sorumlu Müsteşar Yardımcısı (2004-2006) ve Madrid Büyükelçisi olarak görev yapmıştır. 15 Haziran 2011’de emekli olan Arat, 2013 Aralık ayından beri Türk – Rus Toplumsal Forumu’nun Genel Sekreterliğini yapmaktadır.
Arjantin’in “Liyakat”, Macaristan’ın “Yüksek Liyakat”, Avrupa’yı Teşvik İspanyol Grubu’nun “Altın Haç” madalyası ve Moldova/Gagauziya Özerk Yönetimi’nin üstün hizmet madalyası sahibidir.
Macaristan’daki Türk varlığına ilişkin “Török Macaristan”, Osmanlı-Türkiye Cumhuriyeti topraklarına sığınan kişi ve toplumların hikayelerini araştırarak derlediği bilgi ve belgeleri içeren “Türklere Güvendiler: Tarih Boyunca Türk Topraklarına Sığınanlar”, “Moldova-Gagauziya Anıları” ve “Türkiye-Macaristan, Büyükelçiden Anılar” adlı kitapların yazarıdır.